{"id":453,"date":"2023-12-25T17:16:59","date_gmt":"2023-12-25T17:16:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/?p=453"},"modified":"2023-12-27T22:15:42","modified_gmt":"2023-12-27T22:15:42","slug":"borsa-neden-dusuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/borsa-neden-dusuyor\/","title":{"rendered":"Borsa neden d\u00fc\u015f\u00fcyor?"},"content":{"rendered":"<p>Son dakika&#8230;. 25 Aral\u0131k 2023 bug\u00fcn Borsa \u0130stanbul namac\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcyor, d\u00fc\u015ft\u00fc sorular\u0131 pek \u00e7ok yat\u0131r\u0131mc\u0131 do\u011frultusundan merak ediliyor. Borsa \u0130stanbul&#8217;da BIST 100 endeksi, haftaya y\u00fczde 0,41 d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle 7.526,56 puandan ba\u015flad\u0131. Peki, Borsa namac\u0131yla devaml\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor, y\u00fckselir mi, ne vakit y\u00fckselir?<br \/>\nBorsa, y\u0131lnin son haftas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle ba\u015flad\u0131. A\u00e7\u0131l\u0131\u015fta BIST 100 endeksi, evvelceki kapan\u0131\u015fa g\u00f6re 31 puan azal\u0131\u015fla ve y\u00fczde 0,41 de\u011fer kayb\u0131yla 7.526,56 puana indi. Bankac\u0131l\u0131k endeksi y\u00fczde 0,51 ve holding endeksi y\u00fczde 0,26 azal\u0131\u015f kaydetti. Sekt\u00f6r endeksleri aras\u0131nda en \u00e7ok kazand\u0131ran y\u00fczde 0,73 ile orman ka\u011f\u0131t bas\u0131m, en \u00e7ok gerileyen ise y\u00fczde 1,45 ile spor oldu.<\/p>\n<p>Cuma g\u00fcn\u00fc, sat\u0131\u015f \u00e7o\u011funluklu bir seyir izleyen Borsa \u0130stanbul&#8217;da BIST 100 endeksi, g\u00fcn\u00fc y\u00fczde 2,67 de\u011fer kaybederek 7.557,56 puandan tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>25 ARALIK 2023 BORSA BUG\u00dcN N\u0130\u00c7\u0130N D\u00dc\u015eT\u00dc?<\/p>\n<p>Ekonomist Ali A\u011fao\u011flu, borsadaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn artan faiz oranlar\u0131 ve se\u00e7imin olu\u015fturdu\u011fu belirsizlikler namac\u0131ylaiyle ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. A\u011fao\u011flu, Nas\u0131l Bir Ekonomi TV&#8217;deki yay\u0131n\u0131nda, &#8220;D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn sebeplerinden biri, artan faiz. Art\u0131k T\u00fcrk Liras\u0131 borsan\u0131n rakibidir. \u0130nsanlar amac\u0131yla 2024&#8217;te bir yat\u0131r\u0131m alternatifidir. Bir de enflasyon muhasebesi sorunu var. Bu y\u0131l bilan\u00e7olara bir etkileri olmayacak ama pazar 2024&#8217;te etkili olaca\u011f\u0131 beklentisiyle bundan \u00e7ekiniyor. Ben olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00d6te yandan se\u00e7imler geliyor. &#8216;\u015eim\u015fek g\u00f6revde kalacak m\u0131, kalmayacak m\u0131?&#8217;, bu ama\u00e7la risk almama iste\u011fi var. Bu halde pazarya yeni para giri\u015fi olmuyor. Satmak isteyenler daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlara raz\u0131 oluyor, borsa d\u00fc\u015f\u00fcyor.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7ok ciddi h\u00fcsranlarla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z&#8221;<\/p>\n<p>A\u011fao\u011flu, borsada halka arzlar konusu ile ilgili da ikaz yapt\u0131. &#8220;\u00c7ok ciddi h\u00fcsranlarla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z.&#8221; diyen A\u011fao\u011flu, \u015fu bi\u00e7imde konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eimdi, kimse kusura bakmas\u0131n, \u00e7ok daha beter bir hal var. Hakikaten \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131lye dair s\u00f6yleyece\u011fim en m\u00fchim konu, bu y\u0131l ve geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131lnin halka arzlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l borsada \u00e7ok \u00fcz\u00fclecekler. Bunlar nominal art\u0131\u015flarla ya\u015fayabilirler belki bir oran ama reel ya da dolar birtak\u0131mnda \u00e7ok ciddi h\u00fcsranlarla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z. Ben, olu\u015fturulan halka arzlar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir evresinde bunun bu t\u00fcr olaca\u011f\u0131n\u0131 \u0131srarla s\u00f6yledim. bu oyun b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kurallar son derece berbat bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirildi ve \u00e7ok k\u00f6t\u00fc uyguland\u0131lar. Son iki y\u0131lda olu\u015fturulan halka arzlar\u0131n y\u00fczde 95&#8217;ine yabanc\u0131 falan gelmez. hi\u00e7 tart\u0131\u015fmayal\u0131m. Oraya bir adet yabanc\u0131 gelmez. Gelirse de milleti iyice h\u0131rpalarlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6te yandan ekonomist Devrim Aky\u0131l ise BIST 100 grafi\u011findeki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn negatif oldu\u011funu vurgulad\u0131. Aky\u0131l, &#8220;BIST 100&#8217;de bir \u00e7ift tepe g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc var. Resme nereden bakarsam bakay\u0131m hala negatif g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 7802 ge\u00e7ilirse bi\u00e7im yine de\u011fi\u015febilir. Daha evvelceki haftalarda anlatt\u0131\u011f\u0131m gibi yukar\u0131dan sat\u0131\u015f bask\u0131s\u0131 devam ediyor. Maalesef y\u00fcksek faiz ortam\u0131n\u0131n verdi\u011fi, bilhassa politika do\u011frultu\u0131n\u0131n da bundan sonra borsay\u0131 desteklemeyece\u011fini ilan etmesiyle biraz \u00e7ekincelerin artt\u0131\u011f\u0131 ve hisse birtak\u0131mnda, hem de b\u00fcy\u00fck hisselerde birtak\u0131m dramatik sat\u0131\u015flar\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Taban taban gidi\u015fler var. Bu bu t\u00fcr birka\u00e7 g\u00fcnde duracak bir gidi\u015f de\u011fil.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<br \/>\nBORSA N\u0130\u00c7\u0130N D\u00dc\u015eER?<br \/>\nHisse y\u0131ldi fiyatlar\u0131, tek bir prosed\u00fcr g\u00fcn\u00fcnde de\u011fer olarak (bazen \u015fok edici oranlarda) \u00e7o\u011falabilmek ya da azalabilmek kayd\u0131yla dalgal\u0131 bir seyir izler. Genellikle acemi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, ya\u015fanan bu fiyat faaliyetlerini anlamland\u0131rma konusu ile ilgili g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015farlar. H\u00e2lbuki finansal pazarlarda ba\u015far\u0131l\u0131 olman\u0131n yolu, fiyat faaliyetlerini do\u011fru bir bi\u00e7imde analiz etmek ve al\u0131m sat\u0131m kararlar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re vermekten ge\u00e7er.<br \/>\nBorsa Bir A\u00e7\u0131k Art\u0131rmad\u0131r<\/p>\n<p>Hisse y\u0131ltlerinin namac\u0131yla ve nas\u0131l dalgaland\u0131\u011f\u0131na girmeden evvelce borsan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma mant\u0131\u011f\u0131na bir g\u00f6z atal\u0131m. Borsa, al\u0131c\u0131lar ve sat\u0131c\u0131lar\u0131n halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerin m\u00fclkiyet paylar\u0131 amac\u0131yla fiyat pazarl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 bir m\u00fczayededir. Bir do\u011frultu belirli bir \u015firketteki m\u00fclkiyetini satmak isterken ba\u015fka do\u011frultu bu m\u00fclkiyeti sat\u0131n alabilmek ister. Taraflar, yani al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131 bir fiyat \u00fcst\u00fcnde anla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, ticaret e\u015fle\u015ftirilir ve bu, hisse y\u0131ldi amac\u0131yla yeni pazar fiyat\u0131 olur.<\/p>\n<p>Hisse Senedi Arz ve Talep Dengesi<\/p>\n<p>Borsada bireysel yat\u0131r\u0131mc\u0131lar, \u015firketler, varl\u0131k idaresi \u015firketleri hem de h\u00fck\u00fcmetler varl\u0131k g\u00f6sterebilir. Di\u011fer b\u00fct\u00fcn pazarlar gibi, arz ve talep aras\u0131ndaki denge, hisse y\u0131ldinin fiyat\u0131n\u0131 belirleyen esas fakt\u00f6rd\u00fcr. Bir \u00fcr\u00fcne olan talep y\u00fcksek ve bu iste\u011fi kar\u015f\u0131layacak arz oran\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 ise fiyat natural olarak artacakt\u0131r. Di\u011fer yandan bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn arz\u0131 y\u00fcksek iken buna ra\u011fmen pazarda kendisine yeterli al\u0131c\u0131 bulam\u0131yorsa, \u00fcr\u00fcn bollu\u011fu ya\u015fanacak ve fiyat d\u00fc\u015fecektir. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llerde Rusya ile hayat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz &#8220;U\u00e7ak Krizi&#8221; sorununu hat\u0131rlayal\u0131m. Rusya Federasyonu T\u00fcrkiye&#8217;den ithalat\u0131 yasaklay\u0131nca, g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131ndan d\u00f6nen on binlerce ton meyve sebze i\u00e7 pazarya d\u00f6nmek mecburiyetinde kalm\u0131\u015ft\u0131. Ya\u015fananlar elim bir olay olsa da, i\u00e7 pazarda a\u015f\u0131r\u0131 bolla\u015fan mam\u00fcller sebebiyle, bir vakit vakitsince vatanda\u015flar maliyetinin bile alt\u0131nda, bedavadan biraz daha pahal\u0131ya domates sat\u0131n alma olana\u011f\u0131 bulmu\u015ftu. Arz ve talep aras\u0131ndaki bu ili\u015fkinin, bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn fiyat\u0131 \u00fcst\u00fcnde ne denli etkili olabilece\u011finin kan\u0131t\u0131 de\u011fil mi?<\/p>\n<p>Arz ve talep d\u0131\u015f\u0131nda, b\u00fcy\u00fck finansal haberler, natural afetler, yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n \u015firket finansallar\u0131na tepkisi ya da fiyat spek\u00fclasyonu gibi ba\u015fka fakt\u00f6rler normalden daha b\u00fcy\u00fck fiyat dalgalanmalar\u0131na namac\u0131yla olabilir.<\/p>\n<p>Haber ile daha \u00e7oks\u0131na ula\u015f\u0131n:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son dakika&#8230;. 25 Aral\u0131k 2023 bug\u00fcn Borsa \u0130stanbul namac\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcyor, d\u00fc\u015ft\u00fc sorular\u0131 pek \u00e7ok yat\u0131r\u0131mc\u0131 do\u011frultusundan merak&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":474,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=453"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":454,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/453\/revisions\/454"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.denizcakmak.com\/hbr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}